{"id":527,"date":"2019-10-20T13:12:13","date_gmt":"2019-10-20T11:12:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.geschiedenismelderslo.nl\/wordpress\/?page_id=527"},"modified":"2019-10-20T19:42:09","modified_gmt":"2019-10-20T17:42:09","slug":"leeswijzer","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.geschiedenismelderslo.nl\/wordpress\/nieuwsbrief\/2019-2\/leeswijzer\/","title":{"rendered":"2019-09: Wist u dat \u2026 kerk Melderslo voortzetting is Romeinse basilica en kerk(hof) geori\u00ebnteerd zijn?"},"content":{"rendered":"\n
Kerstenen<\/h3>\n\n\n\n
Het Christendom heeft vanaf het begin bestaande\nheidense elementen overgenomen en waar mogelijk van een nieuwe, maar wel\nverwante betekenis voorzien. Door dergelijke elementen letterlijk te\n\u2018kerstenen\u2019 in plaats van een breuk met het voorgaande te forceren, kon men de\nmensen gemakkelijker voor zich winnen. <\/p>\n\n\n\n
Zo bestond in Rome al het feest van de \u2018Sol Invictus\u2019 het feest van de Onoverwinnelijke Zon. Dat was rond 21 december als de dagen weer gaan lengen. Het Christendom plaatste daar toen de geboorte van Christus, het Ware Licht. En het feest van het begin van de lente, als de natuur weer begint te leven, werd het feest van de opstanding van Christus uit de dood en vervolgens zijn overwinning op de dood: Pasen. Van een bron werd niet meer verteld dat die zijn genezende kracht te danken had aan een of andere heidense godheid, maar bijvoorbeeld aan Sint Wilibrordus.<\/p>\n\n\n\n
Romeinse Godshuizen<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Het lag dus voor de hand dat ook de heidense\ntempel met een beetje aanpassing het model voor de Christelijke kerk zou\nworden. Maar dat was helaas niet mogelijk. De tempel van de Romeinse goden had\nnamelijk een totaal andere functie dan de Christelijke godsdienstige ruimte zou\nkrijgen. Een Romeinse tempel werd gezien\nals het (woon)huis van een godheid, bijvoorbeeld Mars of Venus. In de tempel\nstond van die godheid een beeld en men geloofde dat de godheid daarin huisde.\nGewone mensen mochten daar niet eens komen. Dat was voorbehouden aan priesters\nen priesteressen. Romeinse tempels waren van binnen dan ook niet erg groot. <\/p>\n\n\n\n
Christelijke kerken<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Christenen daarentegen kwamen bij elkaar om een\ncommunie, een gemeenschap, te vieren. De Heilige Mis is een herneming van het\nLaatste Avondmaal en Jezus is dan weer onder de schijn van brood en wijn\nwaarachtig bij de gelovigen aanwezig. Het Latijnse woord voor kerk werd in het\nChristendom dan ook niet templum maar ecclesia: vergadering, in het Frans nog\n\u00e9glise. <\/p>\n\n\n\n
Er waren in Rome wel andere, grote gebouwen waar\ngroepen mensen bij elkaar konden komen: de basilica\u2019s. Het woord basilica\nbetekent \u2018koninklijke hal\u2019. Het waren grote gebouwen, meestal in het centrum\nvan de stad, op het forum, een soort markthallen, maar waar bijvoorbeeld ook\nrecht werd gesproken. Aan een kant was meestal een halfronde uitbouw waar de\nrechtspraak plaatsvond, de apsis. De ingang lag aan de tegenovergelegen zijde\nen daar was vaak eerst nog een voorhal. Het gebouw bestond uit drie beuken,\nwaarbij de middenbeuk hoger was dan de twee zijbeuken. Vaak werd dit geheel nog\nuitgebreid met twee dwarsschepen, de transepten. <\/p>\n\n\n\n
Bovendien konden aan deze bouw gemakkelijk\nsymbolische betekenissen worden gekoppeld. Het gebouw heeft, indien voorzien\nvan transepten, de vorm van een kruis. In de apsis kon het altaar worden\ngeplaatst waar Christus verblijft, die rechter is over leven en dood. <\/p>\n\n\n\n
De kerk van Melderslo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
De Christelijke kerken hebben in de loop der\ntijden natuurlijk allerlei veranderingen ondergaan, maar het moge duidelijk\nzijn dat de kerk van Melderslo heel sterk ge\u00efnspireerd is op deze oudste vorm,\ndie van de Romeinse basilica.<\/p>\n\n\n\n
De Melderslose kerk mag overigens nu niet\n\u2018basiliek\u2019 worden genoemd, want dit is tegenwoordig een erenaam die door Rome\ngegeven wordt aan bepaalde kerken die erg belangrijk worden gevonden en die\nniet eens de specifieke basilicavorm hoeven te hebben. Zover heeft de kerk van\nMelderslo het (nog) niet gebracht!<\/p>\n\n\n\n
Ori\u00ebnteren<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Niet alleen aan de kruisvorm en de plaats van\nhet altaar kunnen een symbolische betekenis worden gegeven. Van oudsher waren\nChristelijke kerken bovendien geori\u00ebnteerd: met het priesterkoor naar het\noosten gericht. De ingang bevond zich dus aan de westzijde. Natuurlijk kon dit\nniet altijd, omdat men nu eenmaal afhankelijk was van de ligging van het\nbeschikbare perceel aan de openbare weg. Maar de as van de kerk van Melderslo\nloopt inderdaad van west naar oost. <\/p>\n\n\n\n
Lichttheologie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Deze ori\u00ebntering, deze gerichtheid op het\noosten, hangt samen met de zogenaamde lichttheologie. Er is een lange\nreligieuze traditie om het licht in verband te brengen met het goddelijke.\nZoals hierboven is aangegeven kwam Christus in de plaats van de Sol Invictus,\nde Onoverwinnelijke Zon. <\/p>\n\n\n\n
Op de oudste afbeeldingen van Christus heeft\ndeze dan ook vaak een zonnekroon rond zijn hoofd. En hij heeft het uiterlijk\nvan de Grieks-Romeinse zonnegod Apollo. Hij werd het licht van de wereld\ngenoemd en daar ontstond een hele cultus omheen. Ook bij de bouw van kerken\nwerd daarop ingespeeld. Immers de zon komt op in het oosten en doordat de kerk\nnaar dat oosten is gericht, gaan de gelovigen \u2019s ochtends, als ze de kerk\nbinnenkomen, op naar het licht, het goddelijke, en de eventuele\ngebrandschilderde ramen komen dan ook het meest tot hun recht. <\/p>\n\n\n\n
Kerkhof<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Die opkomende zon werd ook in verband gebracht\nmet de wederkomst van Christus op het einde der tijden. Hij zou dan in het\noosten verschijnen. Hierom werden de doden begraven met hun voeten naar het\noosten, zodat zij bij de verrijzenis met hun gezicht naar Christus waren\ngewend. Deze wijze van begraven zien we ook op het kerkhof van Melderslo.<\/p>\n\n\n\n<\/a>Selectie van onderwerpen uit Leeswijzer van 114 pagina’s.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
![\"201909_Leeswijzer-visueel\"](\"http:\/\/www.geschiedenismelderslo.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/201909_Leeswijzer-visueel-1024x626.jpg\")
<\/a>![\"201909_Leeswijzer-visueel\"](\"http:\/\/www.geschiedenismelderslo.nl\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/201909_Leeswijzer-visueel.jpg\")
<\/a>